De 'No servizio'-gordel: het ruige, stille Noorden van Toscane

Als je aan Toscane denkt, zie je waarschijnlijk glooiende heuvels voor je, cipressen die netjes in het gelid staan en toeristen die dringen voor een foto van de Toren van Pisa. Prachtig, zeker. Maar er is een ander Toscane. Een Toscane dat niet gepolijst is voor Instagram, maar ruw, groen en overweldigend stil.
Verscholen tussen bergketens ligt Barga, een middeleeuwse stad, waar ook de Giro dei Cique Borghi langs slingert.

Ode aan het ruige, stille noorden van Toscane

Ten noorden van de bekende wijnstreken, in de schaduw van de Apuaanse Alpen, en waar de Appennijnen het land door twee splijten, ligt een gebied dat de locals gekscherend de 'No Servizio'-gordel noemen. Deze onzichtbare lijn trekt zich uit van de ruige Lunigiana in het noordwesten, dwars door de mysterieuze Garfagnana-vallei, tot diep in de bossen van de Mugello in het oosten. Hier, op de grens met Emilia-Romagna, is je mobiele bereik wispelturig, maar gaan je zintuigen er vol aan. Dit is geen plek om te scrollen; dit is een plek om te ademen.

Touch grass: Een roadtrip voor je zintuigen

Deze regio door de Apuaanse Alpen en de Garfagnana-vallei is gemaakt voor de overprikkelde stedeling die wil resetten, de liefhebbers van slow travel of levensgenieters die durven afwijken van de 'Top 10 Beste Restaurant'-lijstjes. Geen strak schema, maar kijken waar de weg (en de natuur) je brengt, zo beleef je deze regio het best. 

Onze highlights in vogelvlucht: 

• De Futa Pas: Voor wie van sturen houdt. Een historische bergpas die je camper en je rijkunsten test, met uitzichten die elke haarspeldbocht waard zijn.

• Ponte Sospeso di San Marcello: Heb je hoogtevrees? Slik dan even. Deze wiebelige hangbrug overspant een diepe vallei. De wind in je haren en de adrenaline in je lijf maken je in één klap wakker.

• Ponte della Maddalena: Ook wel de Duivelsbrug genoemd. Als je hem ziet, snap je waarom: de boog is zo onnatuurlijk steil dat het lijkt alsof hij de zwaartekracht tart. Perfect voor een picknick aan de oever. 

• Il Quercione (De Eik van Pinokkio) en omgeving: Een boom met een eigen persoonlijkheid. Deze eeuwenoude eik is zo breed dat je eronder kunt schuilen alsof het een huis is. Het verhaal gaat dat Collodi hier het verhaal van Pinokkio schreef.

• Monte Forato: Een holle berg bergkam die je doet verstommen. Te combineren met verse pasta in Ristorante Bar Luciana. 

• Verstilde dorpen: Plaatsjes als Fosdinovo (met zijn machtige kasteel) en Fabbriche di Vergemoli zijn plekken waar de siësta nog heilig is en de espresso staand aan de bar wordt gedronken.

De nietigheid in Carrara

Een grote aanrader is de streek rond de marmergrotten van Carrara. In de verte zie je de zee blinken terwijl je je ongelofelijk nietig voelt tussen die gigantische, witte wonden in de berg. Het contrast is bijna niet te bevatten: het verblindende wit van het steen tegenover die diepe, steile, groene valleien die eromheen liggen. Eén van mijn favoriete hoogtepunten van deze regio. 

En dan zijn er de dorpjes die tegen deze hellingen geplakt lijken. De kleine kernen, met hun afbladderende pastelkleuren en pleintjes waar oude mannen de dag bespreken, vertellen een heel ander verhaal dan de gepolijste pracht van de grote steden. Dit is een vergeten stukje Italië, rauw en eerlijk, waar het leven nog niet op 'we vragen het even aan ChatGPT'-snelheid draait. Verwacht je aan een opgetrokken wenkbrauw als je de koffiebar binnenstapt én aan een nieuwe beste vriend als je weer buiten gaat. 
Die ongelofelijk indrukwekkende Carrara-grotten die je zo nietig en klein doen voelen. 

Steden als daguitstapjes

Natuurlijk, je zit hier op een steenworp afstand van culturele zwaargewichten. Lucca, met zijn perfect intacte stadsmuren waar je overheen kunt fietsen (dikke aanrader als je elektrische fietsen bij hebt!), Pisa, met dat ene scheve wonder en natuurlijk Firenze als hoogtepunt, zijn absoluut beeldschoon. Maar laten we eerlijk zijn: in juli en augustus deel je die schoonheid met duizenden anderen. Het is dringen in de straatjes en zweten op de pleinen. Zie ze als dagtrips, als levendige decors, maar weet dat de echte magie zich daarbuiten afspeelt. Het achterland is waar je ademt en waar je Toscane voor jezelf hebt.

Praktische tips voor de piloot

Met een compacte buscamper geraak je overal uit de voeten in de Appennijnen. 

Dit stukje Italië is prachtig, maar het vraagt een kleine inspanning (of eerder aanpassing) van jou en je camper.

1. Kies je camper slim: De wegen in de Garfagnana en richting dorpjes als Galliano di Mugello kunnen smal en steil zijn. Met een compacte buscamper kom je overal. Heb je een grote integraal-camper? Blijf dan op de doorgaande wegen en pak de (elektrische) fiets of benenwagen voor het laatste stukje. Sommige historische centra zijn absoluut off-limits voor brede voertuigen. 

2. Slaap bij de boer: Sla de grote familiecampings met animatieteams over. Zoek in apps als Park4Night naar 'Agricampeggio' of gebruik Agricamper Italia, de Italiaanse tegenhanger van France Passion. Je staat dan op het erf bij een wijnboer of olijfteler. Kleinschalig, midden in de natuur en vaak krijg je er een fles huisgemaakte wijn bij.

3. Offline kaarten: Omdat 'No Servizio' hier geen loze kreet is: download de regio vooraf in Google Maps of neem een ouderwetse wegenkaart mee. Het heeft wel wat, navigeren op papier.

4. Favoriete slaapplekken: Wil je zeker zijn van een bijzondere nacht? Zet dan koers naar Rancone Lodges. Hier is je viervoeter niet alleen welkom, maar koning. Het is indrukwekkend om te zien hoe de uitbater zijn herdershonden traint op het middenplein, en dankzij de dogsitting-dienst kun jij zorgeloos een avondje uit. Ik droom gemiddeld één keer per week van die ochtend dat ik ging waden in hun rivier die langs de camping slingert. Nog nooit zo relaxed geweest in mijn leven. 

5. Neem oprijblokken mee: Adembenemende vergezichten en steile bergkammen? Dat betekent: best je oprijblokken meenemen. De meeste camperplaatsen zijn genivelleerd maar zo ben je voorbereid mocht je toch een avondje in 't wild overnachten (mits toestemming van de eigenaar!). 

Dit de Bourgondiërs onder ons is deze regio trouwens een walhalla: veel trattoria’s bieden een gratis overnachting aan als je bij hen dineert. Zo stonden wij fantastisch bij La Cantina, vlakbij het pittoreske Barga. Echte wijnhandelaren met passie voor hun vak en gastvrijheid in hun DNA. Een dikke aanrader! (Check Park4Night code #122739 voor de exacte locatie). 

Even helemaal uit (en aan)

In dit stukje Toscane vind je misschien geen bereik, maar wel een betere connectie. Met de natuur, met je reisgenoten, met de plaatselijke bevolking en als we zo even lyrisch mogen zijn met jezelf. Schop je schoenen uit, voel het water tussen je tenen en wees maar gewoon hier. Nog meer Dolce Vita? Ontdek onze andere Italiaanse roadtrips.